محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1132

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

كافته نيز به اين معنى است . مثالش حكيم اسدى گويد : بيت 1 جهان زاتش تيغها تافته * دل كه ز 1 بانگ يلان كافته كلابه - ] به لام و باى تازى به وزن قرابه [ ريسمانى باشد كه برچرخ پيچيده تاجو لاهه به كار برد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت 1 مى 2 نبود مردمان اهل هنروا * هيچ رجوعى بريسمان و كلابه وكلاوه نيز گويند ( 1 ) ز كلاته ] به تاى قرشت به وزن كلابه [ ده كوچك باشد و در نسخهء حليمى قلعه باشد كه بربلندى ساخته باشند ونيز ديهى بود كه بازار ( 2 ) داشته باشد و در فرهنگ بمعنى اول آمده . ( 3 ) فردوسى گويد : بيت 2 چو ديوار شهر اندر آمد زپاى * كلاته نبايد كه باشد بجاى ككه - ] بفتح كافين [ فضله باشد . سوزنى گويد : بيت 2 پاكى و پليد گردى آنكه * از كون كسى كه بد ككه ناك كلاژه - ] بفتح كاف وزاى فارسى [ عقعق باشد كه شيرازيان قالنجه گويند و كلاغ پيسه و غلبه نيز گويند . وبمعنى احول نيز آمده ( 4 ) . مثالش سيف اعرج فرمايد : بيت 2 حسودت ديد مانندت باردى * بلى چشم كلاژه يك دو بيند بلى چشم كلاژه يك دو بيند كلته - ] بفتح كاف و تاى قرشت وسكون لام [ حيوان پير شده از هر جنس كه باشد . مثالش ابوشكور گويند :

--> 1 - " س " ندارد . 2 - كلمه اى از " ك " است . ( 1 ) = كلافه . و در برهان معنى غلولهء ريسمان و چرخه نيز دارد و چرخى كوچك كه ريسمان را از دوك بر آن پيچند . ( 2 ) ظاهرا : بارو . ( 3 ) دربرهانست كه مزرعه كوچك را نيز گفته اند بى قيد پستى و بلندى و گويد صاحب مؤيد الفضلاء آرد كه قصرى است سلاطين و ملوك را كه گردبرگرد آن خانه ها ساخته باشند آن را به عربى دسكره خوانند . و در السامى فى الاسامى نيز معنى دسكره كلاته آمده و در شرح سامى كلاته چنين معنى شده : " هو بناء شبه قصر حوله بيوت " ( فرهنگ نظام . بنقل از حاشيهء برهان ) . ( 4 ) = كلاژ . رجوع به كلاژ شود .